Yeni Bilişim Teknolojileri Dersi Öğretim Programı (Müfredat) Değ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSİ YENİ ÖĞRETİM PROGRAMI DEĞERLENDİRMESİ

2007 – 2008 Eğitim Öğretim yılından itibaren 1-8. sınıflar için yenilenen ve yenilenmiş hali ile uygulamaya konan, eski adıyla Bilgisayar, yeni adıyla Bilişim Teknolojileri dersinin yeni müfredat programının incelenmesi ve değerlendirmesine çalışmada yer verilecektir. 1-3. basamakların uygulanmasına 2006 – 2007 Eğitim Öğretim yılında başlanmıştır. Dolayısıyla 1-3. basamakların işlenişi düşünülerek bu değerlendirme yapılacaktır. 4-8. basamakların işlenişi ilk kez bu öğretim yılında gerçekleşecektir. Bu nedenle mevcut kılavuz kitaplar, öğretim programı kitabı ve eski öğretim programından yararlanılarak değerlendirmelerde bulunulacaktır.

Yeni müfredatın incelenmesinden önce, önceki yıllarda uygulanmakta olan bilgisayar dersi öğretim programına kısaca bakılması yerinde olacaktır. Yürürlükten kaldırılan müfredat programı 4,5,6,7,8. sınıfları kapsamaktaydı. Her sınıf için ayrı hedef ve davranışlar bulunmaktaydı. Her sınıfın konuları bir diğeri ile benzerlik gösteriyor hatta yakın sınıfların hedef/davranışlarının birçoğu birbiri ile aynı idi. Mevcut konular ise öğrenci seviyesinin altında kimisi de oldukça üstünde yer alıyordu. Öğretmen açısından, derslerde hangi etkinlikleri uygulayacağı konusunda zorluklar yaşanıyordu. Öğrenciler ise her sınıfta benzer konuları işlemekten sıkılıyorlardı. Eski müfredat programı gereği ürün oluşturmak ikinci planda kalırken, dinleme, anlatılanı bire bir uygulama ön plandaydı. Konular, hedefler, davranışlar belliydi, öğretmen bu konuları yetiştirmek zorunda, eğer konular öğrenci seviyesinin çok altında kalıyorsa zamana yaymak zorunda kalıyordu. Ayrıca günün değişen ve gelişen şartlarına uygun konular da eski öğretim programında gitgide azalmıştı. Çağa ve teknolojinin gelişmişlik derecesine uygun yeni ünitelerin, yeni konuların ve yeni hedeflerin artık bilgisayar dersinde yer alması gerekiyordu.

Yeni öğretim programı bilişim teknolojilerini en verimli şekilde kullanabilen bireyler yetiştirmeyi hedefliyor. Bu nedenle uygulama ve ürün yapmaya yönelik bir yok yeniliği içinde tutuyor. İnsanlık tarihi tarım çağı, sanayi çağı gibi evrelerden geçerek artık bilgi çağı ve hatta uzay çağına ulaştı. İnsan gücü, yerini giderek makinelerin gücüne, daha sonra beyin gücü ve dolayısıyla bilginin gücüne bıraktı. Bilgiyi elinde bulunduran gücü de elde etmeye başladı. Enformasyon, veri, bilgi, bilişim, teknoloji ve bilişim teknolojisi kavramları yeniden tanımlanarak daha da anlam kazandı. Bilişim teknolojisi araçları ve bunları kullanabilme becerileri öne çıktı.

Bilgi çağı, öğrenmeyi ve öğrenme temel becerisine sahip bireyleri ön plana çıkarmaktadır. Yeni teknolojiler, öğrencinin bilgiye ulaşma ve bilgiyi kullanma becerilerini geliştirmeye katkıda bulunurken bir yandan da onların aktif olarak sürece katılmasını sağlamıştır (Akkoyunlu ve Orhan. 2003)

Çağımız bilgi çağı, ekonomimiz de bilgi ekonomisidir. Artık ticarette ve hata savaşlarda bile stratejiler, doğru bilgiye ulaşma ve bu bilgiyi doğru kullanabilmeyle saptanabilmektedir. Teknolojideki bu hızlı gelişme; internet kullanımının yaygınlaşması, bilgiye erişimin günlük yaşantımızı bu denli etkiyebilir konuma gelmesi, beraberinde, toplumlar arasında, hatta aynı toplumda yaşayan bireylerin sosyal yaşantıları arasında bir uçurumun da oluşması riskini beraberinde getirmektedir. Bir başka deyişle, bilgiyi yeterince kullanabilen ve kullanamayanlar arasında bir sayısal uçurum oluşmuş ve giderek artacak sosyal yan etkileri en aza indirmek görevi de yine teknolojik çözümlere yönlendirilmiştir. Bu uçurumun aşılması kaliteli insan gücünün artması ile çözümlenebilecektir. Bireylerin teknolojiyi en iyi kullanabilecek, bilgiye rahatlıkla erişebilecek ve bu bilgiyi en iyi şekilde yorumlayabilecek seviyeye getirilmesi, bir taraftan ülkelerin eğitim olanakları çerçevesinde sürdürülürken diğer taraftan da bireylerin kendi olanakları ile kendilerini yetiştirmeleri zorunluluğu kaçınılmaz olmaktadır. Günümüzün gelişme ve çağı yakalama düşüncesinin en önemli gereksinimi bilgisayarı verimli bir şekilde kullanmaktır. Dünya bir yarış içerisindedir. Türkiye’nin de bu yarışın dışında kalması düşünülemez. Bu sebeple; kişilerin bilgisayarı, onu oluşturan birimleri ile işleve geçirecek programları en verimli bir şekilde kullanabilmeleri için gerekli görürken hususları bilmeleri gerekmektedir. Böylece teknolojiye ulaşabilmenin yolu daha da kısaltılmış olacaktır. (MEB 4-5.Sınıflar Öğretmen Kılavuz Kitabı)

Basamaklandırma sistemi ve bu basamakların 1-3.basamaklarına “temel seviye”, 4-5.basamaklarına “orta seviye”, 6-8.basamaklarına da “ileri seviye” isimlendirmesi yapılmıştır. Bu sayede öğrencilerimizin hangi basamakları uygulamaları sonucunda hangi seviyede oldukları anlaşılabilmektedir. Hatta öğrencilere belge vermek suretiyle bu seviyeleri belgelendirilebilir. Bu da notu olmayan seçmeli bilişim teknolojisi dersi için güdüleyici, öğrenci motivasyonunu arttırıcı bir etkendir. Bu durumda, öğrenciler uygun oldukları, hazır bulunuşluluklarına göre öğretmenin belirlediği basamaktan bilişim teknolojileri dersine başlıyorlar. Eğer basamak erken birerse bir üst basamağa geçilebilmektedir. Bu sayede öğretmen için esnek bir ders işleme imkanı, yetersiz olan ders saatlerinin olumsuz etkisi bir nebze azalmış oluyor. Bu biz bilgisayar öğretmenleri ve bilişim teknolojilerine meraklı öğrencilerimiz adına çok olumlu bir gelişmedir.

Ölçme ve değerlendirme araçları ise klasik yazılı sözlü biçiminden çıkmaktadır. Müfredat programı incelendiğinde zaten var olan ancak eğitim öğretimde pek kullanılmayan modern ölçme değerlendirme araçlarının adapte edildiği görülmektedir. Öz değerlendirme, ürün dosyaları, dijital ürün dosyaları, akran değerlendirme, kontrol liseleri, mülakat/görüşme, proje ödevi, performans görevleri gibi araçlarla süreci değerlendiren ölçe yapılabilecektir.

Yeni öğretim programında öğrencilerin derslerde ve ders dışında etkinliklerde ürettikleri ürünleri ürün dosyalarında toplamaları öğrenciler açısından çok olumludur. Öğrenciler sorumluluk, başarma, biriktirme, değer verme gibi öz yetilerini geliştirmektedirler. Öğretmenler de öğrencilerinin yıl boyunca yaptığı çalışmaları değerlendirerek daha sağlıklı bir ölçme gerçekleştirmiş olmaktadır. Sadece belli dönemlerde ve belli davranışları ölçen sınavlar yerine ürün dosyası değerlendirmesi öğretmenin daha objektif karar vermesini sağlayacaktır. Ayrıca çoklu zeka kuramına da uygun bir değerlendirme olacaktır.

Bu öğrenme alanında Bilişim Teknolojileri konusunda temel bilgi ve becerileri

kazanmış olan bireylerin bu teknolojileri kullanarak diğer alanlarda nasıl çözüm

üretebilecekleri konusunda gerekli becerilerin kazandırılması hedeflenmiştir. Bilişim

Teknolojileri doğası itibariyle daha çok yaparak yaşayarak öğrenilen ve kullanılan bir

alan olduğu için temel işlemler ve kavramlardan başlayarak öğrencilerin gruplar hâlinde

gerçek hayatla ilgili problemlere proje tabanlı çözüm üretmeleri amaçlanmıştır.

Bilişim Teknolojileri’nde Bilimsel Süreç (BTBS) Kazanımları:

1. Hesaplamaları (deneysel, matematiksel vb.) yapmak için uygun teknolojiyi

seçerek problemleri çözer.

2. Yaş seviyesine uygun günlük kullanım esnasında karşılaşılabilecek donanım ve

yazılım sorunlarını belirlemek ve çözmek için strateji geliştirir.

3. Bütün bir problemi bileşenlerine ayırır.

4. Problem çözme süreci esnasında kullanmak için bir plan tasarlar, takip eder ve

gerekli olduğunda planda düzenlemeler yapar.

5. Ana kavramlarla bağlantısı olan farklı soru tiplerini kullanır.

6. Tanımlanmış bir probleme Bilişim Teknolojileri çözümlerini uygular.

7. Problemin doğasını dikkate alır ve beklenen çıktıların açık tanımlarını gösteren

raporlar üretir.

8. Problem çözme durumunda veriyi organize etmek ve göstermek için Bilişim

Teknolojileri’ni kullanır.

9. Sonuçları desteklemek ve sunmak için teknolojiyi kullanır.

10. Problemi çözerken teknolojiyi kullanmak için eylem planını açıkça ifade eder.

11. Eylem planını başarmak için kullanılan uygun materyalleri ve araçları tanımlar.

12. Sonuçları ve olasılıkları test etmek için tablolama ve grafikleme teknolojilerini

kullanarak veriyi düzenler.

Bilişim Teknolojileri’nin temel kullanım alanı olarak bilgiye erişim ve iletişim

konusunda öğrencilerin uyması gereken etik ve sosyal değerlere yönelik temel beceriler

kazandırılmaya çalışılmıştır.

Bilişim Teknolojileri Etiği ve Sosyal Değerler (BTESD) Kazanımları:

1. Bilişim Teknolojileri’ni kullanırken işbirliği yapar ve birbirlerine saygı gösterir.

2. Bilişim Teknolojileri’ni kullanırken sınıf içindeki süreçleri takip eder.

3. Teknolojik araçları kullanırken özen gösterir.

4. Bilginin bütünlüğüne ve sahipliğine saygı duyar.

5. Bilişim Teknolojileri ürünlerinin sahipliğini tanır ve benimser.

6. Kısıtlı kaynakları tasarruflu kullanır.

7. Başkalarının dosyalarını, çalışmalarını veya klasörlerini izinsiz kullanmanın kişisel gizlilik haklarına saygısızlık olduğunu bilir.

8. Ağ üzerinde isim, adres, telefon numarası gibi kişisel bilgilerini her durumda paylaşmak zorunda olmadığının farkına varır (Ağ üzerinde herhangi birinin kişisel bilgilerini paylaşmaması gerektiği vurgulanır).

9. Uygun iletişim dilini ve görgü kurallarını kullanır (büyük harfin bağırma, karışık yazmanın küfür olduğu vb.).

10. Ağ ve internette ahlaka aykırı iletiler ve resimler göndermenin etik bir davranış olmadığını bilir.

11. Web sitesi gibi elektronik yoldan sağlanan kaynakları referans göstererek

kullanır.

12. Telif hakkı olan ve/veya herkese açık materyalleri kullanırken alıntı yaptığı yeri bildirir.

13. Yazılım lisans sözleşmesi, ağ ve internet konularında okul yönetiminin kullanım politikasına uyar.

14. Kaynağın bir telif hakkının ve sahipliğinin olduğunu anlar.

15. Bir korsan yayını orijinalinden ayırt eden özellikleri (ürün id numarası vb.) bilir.

16. Korsan yayıncılığın ürün sahibine, ekonomiye ve topluma olumsuz etkilerini

fark eder.

17. Bilişim suçlarını örnekler vererek açıklar.

18. Bilişim suçlarına karşı alınabilecek önlemler hakkında tartışır.

Bu BTBS ve BTESD öğrencilerin bilimsel bir süreç içinde bilişim teknolojilerini özümsemelerini ve verimli kullanmalarını amaçlamaktadır. Bu süreci destekleyen yeni müfredat programında yeniliklerden en önemlilerden biri de yardımcı CD kaynaklarıdır. Öğrencilerin çalışmalarına örnek olabilecek, rehberlik edebilecek, dilediklerinde yanlarına alabilecekleri elektronik ürünler ve ürün örnekleri dersin etkinliğini arttıracaktır.

Bilişim Teknolojileri Becerileri Temel Seviye Performans Göstergeleri

1.Bilgisayarları, giriş birimlerini (örneğin fare, klavye vb.) ve çıkış birimlerini

(örneğin monitör, yazıcı vb.) kullanabilmelidirler.

2.Yönlendirilmiş veya bağımsız öğrenme aktiviteleri için gerekli olan çeşitli

medya ve teknoloji kaynaklarını kullanabilmelidirler.

3.Yaş seviyelerine uygun ve doğru terminolojiyi kullanarak teknoloji hakkında

iletişim kurabilmelidirler.

4.Öğrenmeyi desteklemek için gelişim seviyelerine uygun çoklu ortam

kaynaklarını (örneğin etkileşimli elektronik kitaplar, eğitimsel yazılımlar, orta

düzeyde çoklu ortam ansiklopedileri) kullanabilmelidirler.

5.Sınıf içerisinde teknolojiyi kullanırken arkadaşları ile iş birliği ve dayanışma

içerisinde çalışabilmelidirler.

6.Teknolojiyi kullanırken yaş seviyelerine uygun olumlu, sosyal ve etik açıdan

uygun davranışlar göstermelidirler.

7.Teknoloji sistemleri ve yazılımlarını sorumluluk duygusu içinde

kullanabilmelidirler.

8.Öğretmenlerinin, aile bireylerinin ve arkadaşlarının yardımıyla yaş grubu

özelliklerine uygun materyaller hazırlayabilmelidirler.

9.Teknoloji kaynaklarını yaş seviyelerine uygun bir şekilde (örneğin bulmacalar,

mantıksal düşünme programları, yazma araçları, çizim araçları) problem çözme,

iletişim, düşünce ve fikirlerin paylaşımında kullanabilmelidirler.

10.Öğretmenlerinin, aile üyelerinin ve/veya arkadaşlarının desteğiyle Bilişim

Teknolojileri’ni kullanarak bilgi toplayabilmeli ve diğer insanlar ile iletişim

kurabilmelidirler.

Bilişim Teknolojileri Becerileri Orta Seviye Performans Göstergeleri

1.Klavye ve diğer giriş/çıkış birimlerini (gerektiğinde uyarlanmış araçları) etkili

ve başarılı bir şekilde kullanabilmelidirler.

2.Teknolojinin günlük yaşamdaki genel kullanımının avantaj ve dezavantajlarını

tartışabilmelidirler.

3.Teknoloji ve bilginin sorumluluk duygusuyla kullanımına bağlı temel

meseleleri tartışabiliyor ve uygunsuz kullanıma dair kişilere düşen görevleri tarif

edebiliyor olmalıdırlar.

4.Genel amaçlı üretim araçlarını ve çevresel birimleri kişisel üretkenliği artırmak,

beceri eksikliklerini gidermek ve müfredat boyunca öğrenmeyi kolaylaştırmak için

kullanabilmelidirler.

5.Teknoloji araçlarını (çoklu ortam yazılımı, sunum, web araçları, dijital

kameralar, tarayıcılar vb.) kişisel ve kolektif yazım araçlarını, iletişim aktivitelerini

sınıftaki ve sınıf dışındaki öğrenciler için bilgi kaynağı yaratma ve yayımlama

amacıyla kullanabilmelidirler.

6.Bireysel ve bağımsız öğrenme çerçevesinde uzaktaki bilgiye ulaşmak,

başkalarıyla haberleşmek ve kişisel ilgi alanlarını geliştirmek için Bilişim

Teknolojileri araçlarını verimli biçimde kullanabilmelidirler.

7.Sınıf içi ya da sınıf dışındaki öğrenciler için materyal ya da çözüm geliştirme

amacıyla iletişim araçlarını ve çevrim içi kaynakları (e-posta, çevrim içi tartışmalar,

web ortamı vb.) kolektif sorun-çözme etkinliklerinde kullanabilmelidirler.

8.Teknoloji kaynaklarını (hesap makineleri, veri toplama araçları, videolar, eğitim

yazılımları vb.) problem çözme, kendi kendine öğrenme ve etkin öğrenme

etkinlikleri için kullanabilmelidirler.

9.Çeşitli durum ve problemleri çözmek için hangi teknolojinin faydalı olacağını

belirleyerek uygun teknoloji kaynaklarını seçebilmelidirler.

10.Elektronik bilgi kaynaklarının etkinliği, güvenilirliği, uygunluğu, çok

yönlülüğü ve eğilimleri değerlendirebilmelidirler.

Bilişim Teknolojileri Becerileri İleri Seviye Performans Göstergeleri

1.Günlük kullanım sırasında karşılaşabilecekleri yazılım ve donanım sorunlarını

tanımlayıp çözme stratejilerini uygulayabilmelidirler.

2.Bilgi teknolojilerindeki şu anda var olan değişikliklerden haberdar olduğunu ve bu

değişikliklerin çalışma hayatındaki etkilerini tanımlayabilmelidirler.

3. Bilgi ve teknolojiyi kullanırken yasal ve etik davranışlar sergileyebilmeli ve yanlış

kullanımın sonuçlarını tartışabilmelidirler.

4.Öğrenmeyi ve araştırmayı desteklemek amacıyla içeriğe uygun araçlar, yazılımlar,

simülasyonlar (örneğin çevre ile ilgili araştırmalar, grafik çizim, programlama araçları,

web tasarım araçları vb.) kullanabilmelidirler.

5. Üretkenlik/çoklu ortam ve yardımcı araçları, kişisel üretkenliği, grupta iş birliği

yeteneğini desteklemek ve müfredatı baştan sona öğrenebilmek için kullanabilmelidirler.

6.Sınıf içindeki ve sınıf dışındaki kişilere müfredat kavramlarını gösteren ve iletebilen

materyaller (örneğin web sayfaları vb.) tasarlayabilmeli, geliştirebilmeli,

yayımlayabilmeli ve sunabilmelidirler.

7.Sınıf içindeki ve sınıf dışındaki kişiler için müfredatla ilgili sorunları, olguları ve

bilgileri tanımlayıp bunların çözümü için sınıf arkadaşları ve uzmanlarla iletişim araçlarını

kullanarak ilişki kurabilmelidirler.

8.Değişik görevleri başarmak ve problemleri çözmek için uygun araçları ve teknolojik

gereçleri seçip kullanabiliyor olmalıdırlar.

9.Öğrenme ve problem çözmeye yönelik pratik uygulamalar geliştirebilmeli ve

bunların yazılım, donanım ve iletişim ile ilgisini anlayabilmelidirler.

10.Gerçek dünya problemleri ile ilgili elektronik bilgilerin doğruluk, ilişkili olma,

uygunluk, bütünlük (eksiksiz ve tam) ve ön yargı içerip içermediğini araştırıp

değerlendirebilmelidirler.

Bu performans göstergelerine sahip öğrencilerine BTB belgesi düzenlenebilmektedir. Öğrencilerin BTB durumlarını kağıtta belgelemeleri onların orta ve yüksek öğretimde de işlerine yarayacaktır. Aynı zamanda öğrencilerin motivasyonlarını arttıracaktır.

Kazanımlar, öğrenme süreci içerisinde, planlanmış ve düzenlenmiş yaşantılar yoluyla öğrencilerin kazanması gereken bilgi, beceri ve tutum ve değerlerdir. Bu sebeple öğrencilerin öğrenme alanlarındaki gelişmeleri, kazanımların gerçekleşmesine bağlıdır. Kazanımlar, öğrencilerin gelişim düzeyine ve öğrenme alanlarının özelliğine göre bir bütün olareak verilmektedir.

Programda yer alan kazanımlar; öğrencilerin keşfetmelerini, uygulamalarını ve gerçek hayatla ilişkilendirmelerini sağlayacak yapıda hazırlanmıştır. Ayrıca “bilişim teknolojilerinde bilimsel süreç becerileri” ve “bilişim teknolojileri etiği ve sosyal değerler” kazanımları diğer kazanımlarla birlikte işlenecek şekilde programın içerisine yerleştirilmiştir.

Etkinlikler, öğrenci merkezli ve öğrenme sürecinde öğrencinin etkin bir rol üstlenmesini sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Birbiri ile ilgili olan kazanımlar birleştirilerek aynı etkinlik içinde verilebilir. Etkinlikler öğrencilerin seviyesine gelişimine ve ortama uygun olarak düzenlenmelidir. Bu durumda öğrenciler için uygun öğrenme ortamı öğretmen tarafından sağlanarak etkinlikler verimli bir biçimde uygulanacaktır.

KAYNAKLAR:

İlköğretim Bilişim Teknolojileri Dersi Öğretim Programı Kitabı, MEB

İlköğretim 4 ve 5. Basamak Bilişim Teknolojileri Öğretmen Kılavuz Kitabı

Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Doç.Dr. Halil TEKİN

http://ttkb.meb.gov.tr - Talim Terbiye Kurulu internet sitesi

http://iogm.meb.gov.tr - İlköğretim Genel Müdürlüğü internet sitesi.

 

Bu yazı doğrudan www.zezencay.com adresinden temin edilebilir.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !